León a San Martín del Camino
Tras a gran cidade, unha etapa chá e sen apenas desnivel cunha parada imprescindible: a Basílica de la Virgen del Camino, coa súa fachada de bronce de Subirachs.
Mellor época: Todo o ano; o verán pode ser caloroso pola falta de sombra
Mapa
- León
- San Martín del Camino
Trazado FEAACS publicado polo IGN. Segue a sinalización vixente.
Fonte: IGN/CNIG · FEAACS · CC BY 4.0 · Consultado:
Consérvanse os cortes do ficheiro orixinal; non se engadiron conexións.
Equipo Camino Bonsai Café · Última actualización editorial:
De León a San Martín del Camino hai 24,6 km polo Camiño Francés. É a etapa 20, con 131 m de subida e 96 m de baixada, e complétase en unhas 5 h 30 min. Dificultade: Fácil.
Saír de León e escoller variante
A etapa arrinca cun longo tramo urbano que atravesa os barrios e polígonos da periferia leonesa: Trobajo del Camino e Valverde de la Virgen. Pronto chega a primeira gran parada, a Basílica de la Virgen del Camino, coa súa rechamante fachada moderna de bronce.
Tras a basílica, o Camiño divídese en dúas variantes. A ruta histórica segue por Villadangos del Páramo, xunto á estrada; a maioría de peregrinos e guías, entre elas gronze, recomendan pola contra a variante por Villar de Mazarife, que se afasta do tráfico e das zonas industriais, aínda que engade algún quilómetro.
Sexa cal sexa a opción escollida, o terreo é practicamente chan durante toda a xornada, cunha paisaxe de páramo aberto e poucas árbores. San Martín del Camino, o punto de chegada, é un pobo sinxelo pensado sobre todo para o descanso do peregrino.
Como é o terreo, tramo a tramo
Terreo
Practicamente chan en toda a etapa, cun desnivel mínimo.
Paisaxe
Urbano ao saír de León, despois páramo aberto con pouca vexetación.
Tipo de camiño
Beirarrúas e rúas ao principio; pista de terra ou asfalto segundo a variante escollida.
Pobos
Trobajo del Camino, Valverde de la Virgen e San Miguel del Camino antes da bifurcación de variantes.
Puntos de auga
Bos no tramo urbano inicial; algo máis espazados na variante de Villar de Mazarife.
Sombra
Escasa en case toda a etapa: leva protección solar e auga suficiente.
Tráfico
Notable se escolles a ruta histórica por Villadangos, que transcorre xunto á N-120.
Dato clave
Decide a variante antes de saír da Virgen del Camino: Villar de Mazarife é máis tranquila, aínda que algo máis longa.
Aloxarse segundo a variante elixida
A variante recomendada por Villar de Mazarife e a histórica por San Martín del Camino levan a pobos distintos, cada un coa súa propia oferta.
Albergue de peregrinos (municipal)
46 prazas en San Martín del Camino, aberto todo o ano. A opción máis barata do pobo, sen reserva.
Aloxamento en Villar de Mazarife
A variante recomendada pola maioría das guías remata nun pobo distinto, sen ficha de reserva online. Casa de Jesús (50 prazas en dormitorios de 2, 4 e 6, piscina pequena e xardín, todo o ano agás Nadal), Tío Pepe (20 camas máis 12 en habitacións dobres, mesón propio) e San Antonio de Padua (cea comunitaria con opción vexetariana).
Albergue Santa Ana
40 prazas máis 12 habitacións, en San Martín del Camino. Booking 8,4/10 (777 opinións). Aberto todo o ano.
La Casa Verde
8 prazas máis 1 habitación, en San Martín del Camino. Do 1 de abril ao 31 de outubro.
Albergue Vieira
34 prazas máis 4 habitacións, en San Martín del Camino, aberto todo o ano. Non ten ficha de reserva online: hai que chamar ou presentarse.
La Huella
28 prazas máis 9 habitacións, en San Martín del Camino. Piscina de auga salgada, xardín e restaurante mediterráneo. Booking 9/10, a mellor nota da etapa. Do 18 de febreiro ao 30 de novembro.
Comer na ruta
Etapa de tránsito sen prato local propio: a oferta son bares de peregrino sinxelos, repartidos entre as dúas variantes.
Trobajo del Camino e Valverde de la Virgen
Os últimos bares con prezos de cidade antes de entrar no páramo; bo punto para almorzar forte.
San Martín del Camino
Bares de peregrino sinxelos xunto aos albergues, pensados para cear e descansar tras unha etapa chá pero longa.
Os mesóns dos albergues
Casa de Jesús e Tío Pepe teñen bar-restaurante propio con prezos de peregrino; San Antonio de Padua ofrece cea comunitaria.
Paradas con historia nesta etapa
Basílica de la Virgen del Camino
Construída en 1961, a súa fachada mostra trece esculturas de bronce de Josep Maria Subirachs, o mesmo artista da fachada da Paixón da Sagrada Familia.
A lenda do pastor e a fonda
Segundo a tradición, en 1505 a Virxe apareceuse ao pastor Simón Fernández e pediulle lanzar unha pedra coa súa fonda: onde caese, debía erguerse unha ermida.
Dúas variantes, un mesmo destino
A ruta histórica por Villadangos del Páramo segue a estrada; a variante por Villar de Mazarife, máis recomendada, afástase do tráfico.
Se tes tempo, entra ver o interior da basílica: contrasta co austero da etapa que vén despois.
Como chegar e como volver
Se comezas aquí: León ten estación de tren e de autobuses con moi boas conexións a Madrid e ao resto de España.
Se precisas volver desde San Martín del Camino: hai autobuses regulares cara a León, onde conectar co resto da rede de transporte.
O que convén saber antes desta etapa
Escolle a variante con tempo
Infórmate no albergue de León ou na basílica sobre o estado de cada ruta antes de decidir.
Leva protección solar
Hai moi pouca sombra no páramo, especialmente nos meses de verán.
Carga auga ao saír da Virgen del Camino
Os puntos de auga espázanse máis unha vez deixas atrás o contorno urbano.
Non te perdas a fachada de Subirachs
As trece esculturas de bronce son unha das obras de arte relixiosa contemporánea máis singulares do Camiño.
Non arruínes esta etapa
Saír sen decidir a variante
Dubidar na bifurcación fai perder tempo e pode levarte pola ruta con máis tráfico sen querelo.
Subestimar o sol do páramo
A falta de sombra fai que a calor se note máis do que suxire o perfil chan da etapa.
Pasar de largo pola basílica
É unha parada rápida pero memorable, cunha das fachadas máis orixinais de todo o Camiño.
Non planificar a saída de León
O tramo urbano inicial é longo: segue ben as frechas amarelas entre os barrios da periferia.
Que levar, seguro de viaxe e como moverte
Reunimos nunha soa guía o equipo recomendado, os servizos útiles (seguro, eSIM) e as opcións de transporte para todo o Camiño.
Calcula canto che vai custar
Axusta días, ruta e tipo de viaxe e dámosche unha estimación do gasto total, co desglose por partidas.
Todo o que queres saber antes desta etapa
Cantos quilómetros hai de León a San Martín del Camino?
É difícil esta etapa?
Que variante debo escoller tras a Virgen del Camino?
Que é a Basílica de la Virgen del Camino?
Hai suficientes albergues en San Martín del Camino?
Navega entre etapas
Ideas para cando remates o Camiño
Un café que che espera en Santiago
Aínda che quedan moitos quilómetros, pero cando remates o Camiño en Santiago, Bonsai Café é un bo sitio para o almorzo: no centro, con café de especialidade Berraco by Bou e brunch de fin de semana.
Transparencia: esta páxina contén ligazóns de afiliado. Se reservas ou mercas a través dalgunha delas, Guía do Camiño de Santiago podería recibir unha comisión. Consulta a nosa política de afiliación